Anemi: Sessiz Tehlike

Anemi: Sessiz Tehlike
Bir çoğumuz farkında olmadan anemi ile tanışmış olabiliriz

İsmini sıkça duyduğumuz anemi, halk arasında bilinen adıyla kansızlık, dolaşımdaki alyuvar kitlesinin veya kanın hemoglobin içeriğinin azalmasıdır. Bireyin yaşına ve cinsiyetine göre değişmekle beraber, erişkin erkeklerde 13 g/dL’nin, kadınlarda 12 g/dL’nin altındaki hemoglobin değerleri anemiyi gösterir. Alyuvar kitlesindeki azalma; kök hücre bozukluğu (aplastik anemi, lösemi), DNA sentez bozukluğu (B12, folik asit asit eksikliği) ve hemoglobin sentez bozukluğu (demir eksikliği anemisi, talassemiler) gibi nedenlerle alyuvar yapımının azalması sonucu veya alyuvar yıkımının artması (hemolitik anemiler) sonucu oluşabilir.

Aneminin sebeplerini kısaca tanıyalım:

Demir Eksikliği Anemisi
Demir hemoglobin başta olmak üzere demir içeren proteinlerin üretiminde kullanılan ve her gün vücuda belli miktarlarda alınması zorunlu bir mineraldir. Kan kaybı sonucu demir gereksiniminin artması, demirin vücuda yetersiz alınması ve demir emiliminin bozulması gibi sebepler demir eksikliğine sebep olur. Demir depoları tamamen azaldıktan sonra dokulara demir sunumu azalır ve sonuçta demir eksikliği anemisi ve klinik bulguları oluşur.

Folik Asit Eksikliğine Bağlı Anemi
Folik asit vücudun yapı taşı olan DNA sentezi için gerekli olan bir koenzimdir. Diyetle yetersiz folik asit alınması (yeşil sebze ve meyvelerin yenmemesi, alkolizm), folik asit emiliminin çeşitli sebeplerle bozulması (çölyak hastalığı vb), gebelik, hipertoidi gibi ihtiyacın arttığı durumlarda talebin yeterince karşılanamaması folik asit eksikliğine ve megaloblastik anemi gelişmesine sebep olur.

Vitamin B-12 Eksikliği Anemisi
Vitamin B12 de folik asit gibi nükleoprotein (DNA) sentezi için gerekli bir koenzimdir. Vitamin B12 karaciğer, et, yumurta daha az sıklıkla süt ve peynir gibi hayvansal gıdalarda bulunur. Diyetle her gün belli miktar (2,5 mikrogram) dışarıdan alım yapılmazsa 3-4 yıl içerisinde karaciğerde bulunan depolar tükenir ve B12 eksikliği ve klinik belirtileri oluşur. B12 eksikliğinin diğer önemli bir sebebi intrinsek faktör eksikliği, atrofik gastrit gibi sebeplerle B12 emiliminin bozulmasıdır.  Gerek folik asit eksikliği, gerekse vitamin B12 eksikliği uygun tedavi ile tamamen düzelebildiği için tanının doğru belirlenmesi son derece önemlidir.

Kansızlığın (anemi) tedavi edilmemesi vücut için stres anlamına gelmektedir. Bu da birçok hastalığa davetiye çıkarmaktadır. Düzenli olarak kan tetkiklerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin ve daha sağlıklı bir yaşam sürmenin keyfini çıkarın.

Aneminin Belirtileri Nelerdir?
Anemili hastanın semptomları anemiye veya anemiye eşlik eden, altta yatan hastalığa bağlı olabileceği gibi, hiçbir belirti vermeksizin seyrederek başka amaçlarla yapılan muayene ve tetkikler sırasında tesadüfen de tanı konulabilir. Semptomlar aneminin derecesine ve süresine göre değişmekle beraber halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması, çarpıntı, nefes darlığı, bazen göğüs ağrısı, sıçrayıcı nabız, tırnaklarda düzleşme ve çabuk kırılma, deri ve mukozalarda solukluk en sık karşılaşılan belirti ve bulgulardır.

Gün içerisinde çok iş yapmadan yoruluyor, kendinizi halsiz hissediyor; baş dönmesi, çarpıntı, üşüme hissi ve iştahsızlık şikâyetlerinden yakınıyorsanız bu bulgularınızın nedeni kansızlık olabilir.